อออออออตาม ที่ได้สืบทราบมาจากผู้เฒ่าผู้แก่ เล่าให้ฟังว่า รอยพระพุทธบาท มีมานานหลายชั่วคน ดั้งเดิมประทับอยู่ตรงสบห้วยอรหันต๋า ด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของสถานที่วัดห้วยรินปัจจุบัน ต่อมา มีพ่อด้วง ศรีเที่ยง ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้น ได้อาราธนาเอาช้างชักลากขึ้นประดิษฐาน ณ ที่ไล่ห้วยหัวนาของตน อยู่ระยะช่วงประมาณ ๕๐ ปี ดังนั้น พ่อด้วง ศรีเที่ยง ได้เกิดความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย จึงได้แบ่งที่นาของตน ถวายเป็นเขตอภัยทาน เพื่อสร้างวัดไว้เป็นที่บำเพ็ญบุญ ให้กับผู้มีจิตศรัทธา ทางพระศาสนา ตลอดถึงสร้างเสนาสนะไว้ในบวรเพื่อเอาทำกิจกรรมเป็นโอกาสต่อไป
วัดห้วยริน สร้างขึ้นเมื่อ พุทธศักราช ๒๔๒๐ มาโดยลำดับถึง พุทธศักราช ๒๕๑๑ มี พระดวงดี จตฺตพฺโย (กุลเม็ง) อดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบลช่างเคิ่ง ๒ สมัย ได้มีความคิดอยากจะอาราธนาอัญเชิญรอยพระพุทธบาทมาประดิษฐานในวัด เพื่อเป็นการดูแลสักการะง่ายขึ้น เพราะใกล้หูใกล็ตา จึงประชุมคณะกรรมการ เพื่อปรึกษาหารือกันโดยเหตุและผลไว้ก่อน พอมาประจวบกับกันเข้าในโอกาสที่เป็นสิริมงคล เพราะว่าที่บ้านแม่ปาน หมู่ที่ ๑๐ เกิดพบเหมืองแร่ห้วยป่าฮวย (ดอยสันถ้ำ) ชื่อเฮียวิชัย (ไม่ทราบนามสกุล) ซึ่งเป็นห้วยนา ได้มาขอพักที่โรงเรียนเก่า เพื่อจะทำทางไปบ้านแม่ปาน ฉะนั้น พระดวงดี จตฺตพโย ในนามเจ้าอาวาสวัดห้วยรินและพ่อหมื่น ทะบุญ ได้ขอความอนุเคราะห์รถตักของท่าน ไปเอารอยพระพุทธบาท ณ ที่ไล่ห้วยนาดังกล่าว พอเริ่มทำการตักที่ประดิษฐานอยู่ เกิดสิ่งมหัศจรรย์ขึ้น มีงูพิษ ๒ ตัว (งูเห่าป๊าก ๒ ตัว) ออกจากพื้นก้อนหินรอยพระพุทธบาท พอพระดวงดี จตฺตโพยมองเห็นงู ๒ ตัว ก็ตั้งจิตอธิฐาน เมื่อ จะอนุญาตให้นำไปสักการบูชา ก็ขอให้เลื้อยออกไปจากรอยพระพุทธบาท เพื่อความปลอดภัยจากเครื่องถุ้นแรงถุ้งกี่รถตักที่กำลังทำการขุดเอาก้อนหิน ที่รอยพระพุทธบาทประทับอยู่ เมื่อได้อาราธนาเพื่อเป็นประทับรอยพระพุทธบาทเพื่ออัญเชิญมาถึงสถานที่วัด ต่อมาก็ได้ก่อสร้างศาลาบาตรขึ้น ๑ หลัง ตรงหัวมุมได้ทำเป็นห้อง ๑ ห้อง เพื่อเป็นที่ประทับรอยพระพุทธบาท ตอนนั้นวัดห้วยรินก้างกุ่งรุ่งเรื่อง มีสงฆ์องค์เณรมาอยู่พอสมควร แต่ว่าพระดวงดี จตฺตพโย หมด บุญจากผ้ากาสวพัตร ได้ลาสิกขาออกจากเพศสมณะเป็นคฤหัสถ์ เกิดวิกฤต์ทางพระสงฆ์ – สามเณร ไม่คอยมั่นคง มีๆ ขาดๆ ทำให้วัดขาดเจ้าอาวาส ที่จะเข้ามาบริหารจัดการ ฉะนั้น เกิดความคิดบางสิ่งบางอย่างหลากหลายของพ่อน้อยพ่อหนาน สาเหตุคงเกิดจากรอยพระพุทธบาทมีในวัด ทำให้ภิกษุ – สามเณรขาดช่วง จึงได้ไปอารธนานิมนต์ พระเมืองใจ เตชธมฺโม มารักษาการเจ้าอาวาส ซึ่งเป็นปีที่อาตมาภาพได้เข้ามาอุปสมบท ในวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๓๖ เป็นพระนวกะ ได้ร่วมกันกับคณะกรรมการ กลิ้งรอยพระพุทธบาท ออกไปประทับอยู่ ณ ศาลานอกวัด มาถึงปัจจุบัน ปีพุทธศักราช ๒๕๓๗ อาตมา ภาพได้ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าอาวาส ได้พิจารณาโดยเหตุและผล คิดว่าไม่สมควรอยู่นอกวัดเพราะรอยพระพุทธบาทซึ่งเป็นปูชนียวัตถุ อันควรสักการบูชา จึงตั้งเจตนาไว้ว่า ถ้าหากบุญมีบารมีอยู่ อยากจะสร้างที่ประดิษฐาน เพื่อประทับพระบาท ไว้ในวัด จุดใดจุดหนึ่ง ที่อันควร ก็ได้เสวนากับอาวตุ๊สมบูรณ์ สมฺปุณฺณวํโส อดีตเจ้าอาวาสวัดบ้านเหล่า ต.เมืองก๋าย อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ปัจจุบัน รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดยางหลวง ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ ว่าเราทั้ง ๒ รูป ถ้ายังอยู่ดีสบาย จะร่วมกันสร้างศาลา ๓ ชด ขึ้น ๑ หลัง เพื่อเอาเป็นที่ประดิษฐาน ประทับรอยพระพุทธบาท พออยู่มาวันหนึ่ง อาตมาภาพเกิดความคิดอยากจะสร้างพระธาตุขึ้น ๑ องค์ ช่วงพื้นจะทำเป็นโถง เพื่อจะได้อาราธนาอัญเชิญรอยพระพุทธบาท เข้ามาประดิษฐาน จึงได้กำหนดการวางศิลาฤกษ์ วันที่ ๒๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๒ ตรงกับเดือน ๗ ขึ้น ๓ ค่ำ หลัง จากนั้นจึงได้ทำการก่อสร้างเป็นช่วงๆ มาถึงปัจจุบันนี้ เพื่อไว้ให้ศรัทธาประชาชนได้สักการบูชาทั้ง ๒ อย่าง และเพื่อไว้เป็นถาวรวัตถุวัดห้วยริน สืบต่อไป
